09121001763

88259793

از 10 صبح تا 16

جستجو

سازه نگهبان چیست و انواع آن کدام اند؟

سازه نگهبان چیست و انواع آن کدام اند؟

از مهم ترین عملیات در ساخت و ساز می توانیم به گودبرداری اشاره کنیم.  سالانه خیلی از تخریب ها، به خاطرعملیات نادرست و غیرمهندسی گود برداری رخ می دهد و خسارات جانی و مالی بسیار زیادی را به وجود می آورد.معمولا گودبرداری به دو صورت انجام میشود. گودبرداری در زمین های نامحدود و گودبرداری در زمین های محدود. در شرایط خاص این امکان وجود دارد که  گودبرداری از یک طرف محدود و از طرف دیگر نامحدود انجام شود. در زمین های محدود زمانی که گودبرداری انجام می شود چنانچه مکان گودبرداری از سطح زمین همسایه پایین تر باشد برای اینکه از رانش خاک جلوگیری شود باید از سازه های نگهبان استفاده کرد.

در اکثر پروژه های ساختمانی نیاز است که زمین طوری خاکبرداری شود که جداره های آن قائم یا نزدیک به قائم باشند. فشار جانبی که بر این جداره ها وارد می شود ناشی از رانش خاک به خاطر وزن خود آن می باشد و نیز سربارهای احتمالی بر روی خاک کنار گود می باشد.علت ایجاد این سربارها می توانند شامل خاک های بالاتر از تراز افقی و لبه گود، ساختمان مجاور، بارهای ناشی از بهره برداری از معابر مجاور و غیره باشند.

تعریف سازه نگهبان

به مجموعه ای از  اجزای فلزی و غیر فلزی که به منظور جلوگیری کردن از ریزش دیواره های اطراف گود مورد استفاده قرار می گیرند سازه نگهبان گفته می شود. سازه نگهبان با سه هدف مورد استفاده قرار گرفته می شود:

  1. حفاظت تجهیزات و اموال داخل و خارج گود
  2. ایجاد شرایط ایمن به هنگام کار
  3. حفاظت از جان انسان ها داخل و خارج گود

دلایل مهم استفاده از سازه‌های نگهبان

زمانی که می خواهید یک گود را حفر کنید و یا آن را  تخریب کنید، سازه‌های کناری که تا این موقع هیچ باری را به آن ها تحمیل نشده بود یک لنگر بزرگ به آن‌ها اعمال می‌کنند و یا به اصطلاح می گویند که این ساختمان ها زنده میشوند، ترک خورده یا ممکن است تخریب گردند. همچنین ترانشه‌های طبیعی و یا مصنوعی مخصوصا ترانشه‌های قائم این امکان وجود دارد که بر اساس عوامل طبیعی و یا غیرطبیعی بر روی راه احداث شده خراب و باعث آسیب‌های مالی و جانی گردند.

عمل گودبرداری چه کاری انجام می دهد؟

انجام گودبرداری به منظور ایجاد امنیت و رسیدن به یک لایه ایمن و مطمئن برای اجرای سازه‌های مختلف مورد استفاده قرار گرفته می شود. انواع محتلف گودبرداری بر اساس کاربری دارای انواع مختلفی هستند:

کند و آکند

برداشت کردن مواد و استفاده مجدد از آن‌ها به منظور پر کردن فضاهای خالی، ساخت انواع خاکریز، افزایش بیشتر ارتفاع سطح نواحی دیگر و ...

حفر ترانشه

برداشت کردن خاک در طول زیاد برای اجرای انواع فونداسیون، جانمایی تاسیسات (لوله‌گذاری) و ...

عمل گودبرداری

حفر زیرزمین

برداشت کردن خاک زیر سطح ساختمان برای ایجاد طبقات زیرین

حفر ترانشه برای جانمایی لوله‌های انتقال در زمین

حفاری سازه‌های مهندسی

برداشت مواد بخاطر آماده‌سازی و اجرای محل پی و تکیه‌گاه‌های پل یا سد

لایروبی

برداشت مواد رسوبی از سطوح پایینی آب

گودبرداری اضافی

برداشت اجباری مواد، در اعماق بیشتر از عمق مورد نظر به دلیل نامناسب بودن شرایط آب زیرزمینی یا لایه‌های فعلی

معرفی انواع سازه های نگهبان

انواع سازه نگهبان شامل موارد زیر می باشند

  • خرپایی
  • انکراژ
  • نیلینگ
  • دیوار دیافراگمی
  • مهار متقابل
  • شمع درجا
  • سپرکوبی

برای اجرای هریک از این سازه ‌های نگهبان، ابتدا مهندس ژئوتکنیک پارامترهای مکانیکی خاک، ارتفاع آب های زیرزمینی و مابقی مولفه های خاک را مورد بررسی قرار می دهد. در نهایت با توجه به محاسبه‌ دقیق آن ها، سازه نگهبان طراحی می شود.

معرفی سازه نگهبان خرپایی

سازه نگهبان خرپایی یکی از متداول ترین روش های گودبرداری برای مناطق شهری ولی با عمق های کم و متوسط است. در روش سازه خرپایی، نیم رخ های فولادی در فاصله های مشخصی به دیواره های گود تکیه داده خواهند شد. اعضای مایل با تحمل کردن فشارهای جانبی از سربار خاک و انتقال آن به زمین، از ریزش دیواره گود جلوگیری خواهند کرد. در شرایطی که خاک به علت بارندگی زیاد اشباع گردد، خاک جاری خواهد شد و سازه نگهبان خرپایی تاثیری بسیار زیادی در پایدارسازی گود نخواهد گذاشت.

معرفی سازه نگهبان خرپایی

مزایای استفاده از خرپایی سازه

  • امکان استفاده در فضاهای شهری
  • مقرون به صرفه به دلیل استفاده نامحدود از خرپاها
  • سادگی و انعطاف پذیری در اجرا
  • عدم نیاز به تخصص و دستگاه های خاص

معایب استفاده از خرپایی سازه

  • سرعت پایین اجرا نسبت به دیگر روش های سازه نگهبان
  • اشغال زیاد فضای زیاد و مختل کردن کار دستگاه ها
  • احتمال نیاز به خاک برداری دستی

معرفی سازه نگهبان اجرای شمع درجا

برای اینکه بتوان این سازه نگهبان را اجرا کرد، در اطراف مکانی که مورد نظر است یکسری شمع با فاصله های مشخص گذاشته می شوند. این شمع ها را می توان از جنس های متفاوتی همچون بتن، چوب و … انتخاب کرد.بعد از آن که شمع گذاری صورت گرفت در این شرایط می توان نسبت به گودبرداری اقدام کرد. در این روش، شمع ها فشار خاک را تحمل خواهند کرد؛ از این رو باید در امتداد جداره های گود مهار کرد.

مزایا استفاده از اجرای شمع درجا

  • سرعت بالا و هزینه پایین در اجرا
  • بهترین گزینه برای گودهای عمق ۵ متر
  • اجرای آن ها به عنوان سازه نگهبان دائم و موقت

معایب اجرای شمع درجا

از این شمع های پیش ساخته نمی توان در پروژه های شهری استفاده نمود. همینطور با ایجاد اعماق بیشتر نیاز به شمع های بیشتری نیز خواهد بود.

معرفی سازه نگهبان دیوار دیافراگمی

در اجرای سازه دیوار دیافراگمی در  ابتدا با استفاده از تجهیزات حفاری و با توجه به وضعیت زمینی که قرار است روی آن کار کرد، مکان اجرای دیوار نگهبان حفاری خواهد شد. در حین حفاری برای اینکه از ریزش خاک جلوگیری شود  و پایدارسازی دیوار، مکان حفاری شده با دوغاب بنتونیت پر می گردد.

بعد از این مرحله، آرماتورگذاری و بعد از آن بتن ریزی انجام می شود. آرماتورهایی که برای اجرای دیوار دیافراگمی  مورد استفاده قرار میگیرد به صورت پیش ساخته تولید می شوند و تنها کاری که باید انجام دهید این است که  آن ها را در محل حفر شده قرار دهید. همینطور بتن مصرفی در این روش از نوع بتن روان می باشد که کارایی بسیار بالایی دارد.

معرفی سازه نگهبان دیوار دیافراگمی

معرفی سازه نگهبان دوخت به پشت

در این روش دوخت به پشت که روش آنکراژ هم نامیده می شود با استفاده از دستگاه های مخصوص حفاری، در جداره های گود یکسری چاه های افقی و مایل ایجاد می شود، سپس داخل آن ها کابل پیش تنیده قرار گرفته می شود. این کابل های پیش تنیده با ریختن بتن در چاه ها مهار می شوند.بعد از آن با استفاده از جک کابل ها بیرون کشیده خواهند شد و انتهای آن ها بر روی دیوار گود مهار می شود. در نهایت داخل چاه ها مجدداً بتن ریخته شود و پس از آن که بتن به مقاومت لازم رسید، کابل ها از جک جدا شوند.

معرفی سازه نگهبان مهار متقابل

در این روش مهار مقابل چاه هایی با فاصله مشخص در دو طرف گود حفر خواهند شد. بعد از آن داخل آن ها پروفیل های فولادی H نصب می شود.انتهای فوقانی پروفیل ها بالاتر از تراز بالایی گود قرار گرفته می شود، سپس بخش فوقانی پروفیل قائم با استفاده از تیرها بهم وصل خواهد شد. با این کار دو پروفیل منجر به پایداری یکدیگر می گردند. پس از اجرای این مراحل می توان عملیات گودبرداری را انجام داد.

معرفی سازه نگهبان میخ کوبی یا نیلینگ

نیلینگ یا میخ کوبی از روش های اجرای سازه نگهبان می باشد که منجر به پایداری دیوارهای گود می گردد. در این روش میلگردهای فولادی با فاصله نزدیک در زمین نصب و تزریق خواهند شد.برای انجام روش نیلینگ، دیوارها رگلاژ می شود، سپس شبکه های فولادی به کمک یک میخ نصب شده و روی آن ها بتن ریزی می شود.

سازه نگهبان سپرکوبی

در این روش نگهبان سپر کوبی  ابتدا در دو طرف گود، سپرهایی کوبیده می شوند و سپس خاکبرداری را شروع خواهند کرد. زمانی که عمق خاک برداری به مقدار کافی رسید، در کمرکش سپرها و بر روی آن ها تیرهای پشت بند افقی را تعبیه خواهند کرد.

پس از انجام اینکار المان های فشاری قائم را در جهت عمود بر صفحه سپرها، به پشت بندهای افقی متصل می شوند. در عرض های کم و خاک های  غیر سست از سپرها، المان های فشاری و پشت بندهای چوبی استفاده خواهد شد، در حالی که برای عرض های بیشتر و خاک های سست تر باید انواع فلزی این المان ها را استفاده کرد.

در این روش، صفحات فلزی را به وسیله چکش پنوماتیک در داخل خاک و جداره گود قرار گرفته می شود و با استفاده از لرزش آن ها را می کوبند و با استفاده از انواع اتصالات در بین خود به هم متصل شده و یک جداره پیوسته را بوجود خواهند آورد.

سازه نگهبان سپرکوبی

مزایای استفاده ازروش سازه نگهبان سرکوبی

در این روش ابتدا به آسانی می توانید سپر را بکوبید و پس از اتمام عملیات گودبراری شما میتوانید سپرها را به آسانی دربیاورید و مجدد در پروژهای دیگر استفاده نمایید.

در روش سازه نگهبان سرکوبی به المان های افقی و مایل کمتر نیاز پیدا خواهیم کرد بنابراین محدودیت های اشغال فضای داخل گود کمتر می باشد.

معایب روش سازه نگهبان سرکوبی

  • وابستگی شدید این سازه به نصب تیرهای فلزی
  • ایجاد سرو صدای زیاد برای کوبیدن سپر ها
  • کوبیدن سپر ها در زمین های سنگی و خاک های بسیار متراکم به سختی می باشد

کلام آخر

ما در این مقاله از آرین تیس درباره سازه نگهبان و انواع آن به شما گفتیم. شما می توانید برای کسب اطلاعات بیشتر با کارشناسان ما در تماس باشید.

انصراف از نظر
فیلترها
Sort
display